Persoonsvriendelijke werktijden ontstaan wanneer planning vertrekt van mensen. Bij Multiobus groeide zelfroosteren uit tot een manier om chauffeurs meer grip te geven op hun werktijden — zonder in te boeten aan continuïteit, betrouwbaarheid of kwaliteit van dienstverlening.

Persoonsvriendelijke werktijden bij Multiobus

Multiobus verenigt verschillende familiale busbedrijven die al jaren actief zijn in het personenvervoer. Als vaste partners binnen het (bijzonder) geregeld vervoer is betrouwbaarheid er cruciaal: elke rit telt, elke chauffeur maakt het verschil.

Tegelijk leeft ook hier dezelfde vraag als in veel vervoersorganisaties: hoe zorg je voor werkbare, gezinsvriendelijke werktijden in een context van vaste ritten, wisselende diensten en beperkte marges?

Die vraag bracht Multiobus bij Déhora Consultancy.

Klassiek beurtrolsysteem

De personeelsplanning bij beide busbedrijven gebeurde initieel met een klassieke beurtrolsysteem. Alle diensten werden afwisselend door alle chauffeurs gereden. Dit systeem is eenvoudig, en voor alle chauffeurs gelijk.

Toch waren er een aantal ergernissen. Voornamelijk omdat een beurtrolsysteem weinig tot geen rekening houdt met persoonlijke wensen of privé- aangelegenheden. Moet je een rit doen terwijl je een avondopleiding volgt, dan had je pech. De chauffeurs trachtten dit systeem te passeren door onderling van diensten te wisselen. Wat natuurlijk voor heel wat administratief werk zorgde. Voor loonadministratie én voor de opvolging van de maandelijkse planning. Dat kon beter.

Zelfroosteren in het openbaar vervoer

Binnen het openbaar vervoer groeide de aandacht voor meer flexibiliteit en betrokkenheid bij chauffeurs. Zelfroosteren bood een antwoord dat verder ging dan kleine aanpassingen aan bestaande roosters. Het gaf medewerkers opnieuw inspraak, terwijl de organisatie beter kon inspelen op veranderingen in het werk.

Voor Multiobus was dat herkenbaar. In Tienen en Boutersem werd onderzocht hoe zelfroosteren ook daar kon bijdragen aan persoonsvriendelijkere werktijden, zonder de dagelijkse werking in het gedrang te brengen.

Beperkingen van een klassiek beurtrolsysteem

Aanvankelijk gebeurde de personeelsplanning bij Multiobus volgens een klassiek beurtrolsysteem. Alle diensten werden afwisselend door alle chauffeurs gereden — eenvoudig, transparant en gelijk voor iedereen.

Maar net die eenvoud bleek ook een beperking. Het systeem hield weinig rekening met persoonlijke situaties of gezinscontext. Chauffeurs die een opleiding volgden, specifieke voorkeuren hadden of hun privéleven beter wilden afstemmen, botsten op de grenzen van het rooster.

In de praktijk probeerden medewerkers dit op te vangen door onderling diensten te wisselen. Dat zorgde niet alleen voor extra administratie, maar ook voor onduidelijkheid en tijdsverlies — voor chauffeurs én voor planners.

Van self-service naar self-planning

Digitale ondersteuning was bij Multiobus geen onbekend terrein. Chauffeurs konden hun diensten online raadplegen, verlof aanvragen en onderling wissels regelen. Die vorm van self-service werkte goed en werd breed gedragen. Zelfroosteren was een logische volgende stap.

Met het nieuwe systeem plannen chauffeurs hun diensten zelf op voorhand in — van thuis uit of via tablet. Het proces verloopt in duidelijke fases:
eerst het indienen van wensen, daarna een bijstuurfase waarin chauffeurs onderling kunnen optimaliseren, en tot slot een afrondende fase waarin de planner zorgt voor een sluitende bezetting.

Duidelijke spelregels en een puntensysteem zorgen ervoor dat flexibiliteit eerlijk verdeeld wordt en dat de continuïteit van de dienstverlening gegarandeerd blijft.

Meer grip, meer tevredenheid

Wanneer chauffeurs zich flexibel opstellen binnen het afgesproken kader, kunnen ze een groot deel van hun gewenste ritten effectief rijden. In de praktijk betekent dat: zelf kiezen wanneer je vroeg of laat werkt, hoe je weekends invult en hoe je werk combineert met het gezinsleven.

Die autonomie maakt een voelbaar verschil. Chauffeurs ervaren meer rust en betrokkenheid, terwijl de organisatie minder tijd verliest aan ad-hocaanpassingen en administratieve opvolging.

Zelfroosteren werd zo geen extra last, maar een gedeelde verantwoordelijkheid — gedragen door chauffeurs én planners.

Een systeem dat werkt voor mensen én organisatie

De invoering van zelfroosteren bij Multiobus toont hoe personeelsplanning in het openbaar vervoer menselijker kan worden zonder aan slagkracht in te boeten. Door digitale ondersteuning, duidelijke afspraken en vertrouwen te combineren, ontstond een aanpak die werkt in de praktijk.

Geen starre beurtrollen meer, maar persoonsvriendelijke werktijden die passen bij het leven van chauffeurs — en bij de noden van de organisatie.