Wat is een 4-dagen werkweek

De 4-dagen werkweek is een populair thema in 2026, maar de weg van droom naar daad ligt vol praktische bezwaren. Hoewel de roep om balans groot is, roept de uitvoering fundamentele vragen op over veiligheid, eerlijkheid en de haalbaarheid van de planning.

In de Flexibiliteitsmatrix valt de verkorte werkweek onder ‘Interne Kwantitatieve Flexibiliteit’. Maar in de praktijk blijkt dit systeem vaak erg duur en organisatorisch complex. Voor de ene sector is het een logische stap, voor de andere een nagenoeg onmogelijke opgave.

De kloof tussen sectoren en functies

Er is geen ‘one size fits all’ oplossing. De verschillen tussen functies zijn enorm:

• Uitgesloten: In de zorg of bij productiearbeid, waar fysieke aanwezigheid en permanentie cruciaal zijn, is het schuiven met dagen vaak onmogelijk zonder enorme extra kosten.
• Zeker te overwegen: Voor administratieve rollen of freelance opdrachten biedt het systeem kansen voor autonomie.

Dit creëert een risico op ongelijkheid binnen één bedrijf: wat als de bediende op kantoor wel voor 4 dagen kan kiezen, maar de arbeider aan de lijn niet?

De complexe puzzel voor de planner

Zodra een deel van het team kiest voor een verkorte werkweek en een ander deel niet, wordt de planning een doolhof. Zeker in teams die instaan voor klantcontact en service is de permanentie lastig te garanderen. Als iedereen de vrije dag op een dag naar keuze mag opnemen, ontstaat er al snel een bezettingsgat op de cruciale momenten. Bovendien weegt een dag afwezigheid door ziekte bij een 4-daagse week direct veel zwaarder door op de bezettingsnorm.

Werkdruk, veiligheid en concentratie

Een van de grootste zorgen is dat de werkdruk juist verhoogt. In een 4×9 of 4×10 constructie moeten dezelfde doelen in minder dagen gehaald worden. Dit roept kritische vragen op:

• Productiviteit: Hoe hoog is de concentratie nog na 8 of 9 uur werken?
• Burn-out risico: Is die ene extra vrije dag voldoende compensatie voor de extreem lange werkdagen?
• Veiligheid: Hoe alert is een medewerker die na 9,5 uur werken nog in de auto stapt of een machine moet bedienen?

De link met Tijdintelligentie

De 4-dagen werkweek vraagt om meer dan een simpele roosterwijziging; het vraagt om tijdintelligentie. Organisaties moeten vooraf berekenen wat de impact is op de bruto-netto personeelscapaciteit en of de investering in complexere systemen en extra overhead opweegt tegen de voordelen.

Wist je dat? Veel organisaties die experimenteren met 4 dagen, uiteindelijk terugvallen op een 9-daagse werkweek (om de week een dag vrij). Dit vlakt de pieken en dalen in de bezetting beter af en houdt de werkdagen per saldo gezonder.

Zoek jij de balans tussen droom en daad?

Overweeg je een verkorte werkweek, maar zie je de praktische bezwaren opdoemen? Onze consultants helpen je om de scenario’s objectief door te rekenen, met oog voor zowel de planning als de veiligheid van je mensen.