Slaaptips voor ploeg- en nachtwerkers | SOS nachtwerk

slaaptips nachtwerk goede nachtrust

Eén op de drie medewerkers in dagdienst slaapt slecht. Maar bij ploeg- en nachtwerkers is dat probleem nog veel groter. Medewerkers die ‘s nachts werken slapen gemiddeld een uur minder. Ook de kwaliteit van die slaap is vaak ondermaats. Maar we geven je alvast een aantal slaapverwekkende tips.

Nachtwerkers moeten overdag in bed moeten kruipen, terwijl het buiten licht is en het lichaam net allerlei biologische processen geactiveerd heeft. Hetzelfde geldt voor werknemers in vroege en late ploegen, aangezien zij steeds opnieuw moeten wennen aan een wisselend ritme. Je bent van nature ‘geprogrammeerd’ om actief te zijn wanneer het licht is en te slapen wanneer het donker is. Het kan dan ook erg lastig zijn om de slaap te vatten. De volgende basistips kunnen je helpen om beter in slaap te vallen, en om beter uitgerust te zijn.

Een vast slaapritueel

Reken uit hoeveel slaap je nodig hebt, en verplicht jezelf om ook op tijd in bed te kruipen. Zorg ervoor dat je kamer ‘klaar’ is, namelijk voldoende donker en stil. Zorg ervoor dat je kamer de juiste temperatuur heeft, rond de 18 graden. Vraag aan je familie om je niet te storen. het kan ook helpen om een vast ritueel in te bouwen het uur voordat je gaat slapen. Tanden poetsen, een glaasje melk, een ontspannend boek. Zo geef je je lichaam het signaal dat het tijd is om tot rust te komen. Stel huishoudelijke taken uit tot je weer wakker bent. Een warme douche is een goed idee.

Wanneer het toch niet lukt

Kan je de slaap niet vatten? Sta even op om iets rustig te doen. Geen sport, daar word je net meer wakker van. Vermijd schermen, zoals die van je smartphone of je TV. Het blauwe licht maant je lichaam aan opnieuw ‘alert’ te worden. Een boek of magazine lezen is dan een beter alternatief. Drink 4 tot 5 uur voor je in bed kruipt geen koffie, thee, cola of energiedrank meer. Vermijd ook alcohol net voor het slapen gaan. Je valt misschien sneller in slaap, maar de kwaliteit van je slaap zal veel minder zijn – waardoor je opnieuw minder uitgerust wakker wordt.

Vermijd slaappillen

Slaapmiddelen zijn niet aan te raden omdat ze heel wat zij-effecten kunnen veroorzaken. Waaronder gewenning, geheugenverlies, verwarring en slaperigheid overdag. Gebruik slaappillen nooit zonder advies van de geneesarts. Heb je toch nood aan een duwtje in de rug om te gaan slapen? Kies dan voor melatonine-tabletten. Melatonine is het hormoon dat je slaapritme regelt. Vraag aan je dokter of apotheker wanneer je dit het beste innneemt.

Tip voor wisselende posten

Een snel voorwaarts draaiend systeem is vaak de beste optie. In principe betekent dit dat je maximum twee tot drie nachten werkt, in plaats van zeven na elkaar. Je zou denken dat je lichaam na enkele dagen gewend is aan een nachtritme, maar dat klopt meestal niet (al zijn er individuele verschillen). Je slaaptekort wordt groter, waardoor je onmogelijk alle verloren slaap kan inhalen. Werk je maar drie nachten na elkaar, dan kan je wel voldoende herstellen tijdens je rustdag. Wissel je regelmatig van shift? Werk dan met de klok mee: de ochtend, naar de middag, en vervolgens de nacht. Zo verstoor je je biologische klok het minst.

Overweeg een alternatief

Het is nu eenmaal zo dat sommige mensen beter kunnen omgaan met ploegen- of nachtwerk dan andere. Ervaar je bijzonder veel last? Kan je al geruime tijd moeilijk slapen? Praat erover met je werkgever. Of maak dan voor jezelf de overweging of je beter een job zoekt in dagritme. Hou in je achterhoofd dat heel wat mensen op jonge leeftijd hun lichaam uitputten door lange tijd in ploegen of nachten te werken. En dat ze daar de rest van hun leven klachten aan kunnen overhouden – die vaak pas vanaf de leeftijd van 45 naar boven komen.

Ook interessant

nacht van de arbeid workshops gezondheid nachtwerk
World health day – gezondheid en nachtwerk

Bewustwording en preventie Naar schatting werkt 12% van de Belgische beroepsbevolking met enige regelmaat ’s nachts of in late en…

Robrecht Vermoesen Nachtwerk
Helden van de nacht (1) – Robrecht Vermoesen

Robrecht werkt bij BAM Contractors (hoofdaannemer binnen de bouw van grote gebouwen, infrastructuur, wegen, spoorwegen en industriële projecten). In Augustus…

nachtwerk nacht van de arbeid ploegen
Nacht van de Arbeid: aandacht voor nachtwerk

Helden van de Nacht Niet alleen verpleegsters, arbeiders of agenten werken ‘s nachts. Ook site managers, magazijniers, piloten, bewakers, bakkers,…